Đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong kỳ thi quốc gia: Yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn

Trong giai đoạn hiện nay, kỳ thi tốt nghiệp THPT giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vừa là căn cứ xét công nhận tốt nghiệp, vừa là cơ sở then chốt cho công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng trên cả nước. Chính vì vậy, những thông tin phản ánh về dấu hiệu gian lận thi cử tại điểm thi ở tỉnh Tuyên Quang đã tạo ra làn sóng quan tâm sâu sắc từ dư luận xã hội. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để xử lý các vi phạm, nếu có, một cách nghiêm minh, đúng quy định, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng cho hàng nghìn học sinh đã làm bài bằng sự nỗ lực và trung thực.

Liên quan đến vấn đề này, TS. Nguyễn Văn Y, giảng viên đại học, chuyên gia đào tạo và phát triển kỹ năng sinh viên, cho rằng mọi đánh giá cần được đặt trên cơ sở kết luận chính thức của cơ quan chức năng, tránh các suy diễn hoặc quy kết thiếu căn cứ khi chưa có kết quả xác minh. Chuyên gia này nhấn mạnh, nếu quá trình kiểm tra cho thấy có hành vi vi phạm quy chế thi, việc xử lý cần được thực hiện nghiêm minh và đúng quy định của các cơ quan quản lý nhà nước cũng như pháp luật có liên quan, không để xảy ra ngoại lệ đối với những hành vi làm ảnh hưởng đến sự công bằng của kỳ thi.

750741365-1042648992059166-4796176807358143050-n-1784530405.jpg
Tiến sĩ Nguyễn Văn Y – Giám khảo Cuộc thi Sinh viên Tinh hoa của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Về phương pháp xử lý, TS. Nguyễn Văn Y cho rằng cần dựa trên bằng chứng, đúng người, đúng hành vi và đúng mức độ vi phạm, đồng thời giới hạn trong phạm vi các cá nhân hoặc tổ chức có liên quan để tránh gây tâm lý hoang mang cho thí sinh. Bên cạnh đó, các cơ quan có thẩm quyền cần có giải pháp bảo đảm tối đa quyền lợi của những học sinh trung thực, không để các em chịu ảnh hưởng tiêu cực hoặc bị đánh đồng với những trường hợp sai phạm.

"Theo tôi, nếu quá trình kiểm tra, xác minh cho thấy có hành vi vi phạm Quy chế thi tốt nghiệp THPT thì việc xử lý cần được thực hiện nghiêm minh, đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các quy định của pháp luật có liên quan. Không thể có bất kỳ ngoại lệ nào đối với các hành vi làm ảnh hưởng đến sự công bằng của kỳ thi. Việc xử lý nghiêm không chỉ nhằm bảo đảm tính răn đe mà còn góp phần giữ gìn uy tín của hệ thống giáo dục, củng cố niềm tin của xã hội đối với các kỳ thi quốc gia" - TS. Nguyễn Văn Y chia sẻ.

Dưới góc nhìn của một giảng viên lâu năm, TS. Nguyễn Văn Y cho rằng giáo dục về đạo đức học tập và tính trung thực cần được chú trọng ngay từ bậc phổ thông, bởi thành tích từ gian lận không thể tạo ra năng lực thực chất, trong khi sự nỗ lực mới là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Đồng thời, đây cũng là dịp để các đơn vị tổ chức kỳ thi rà soát lại quy trình coi thi, giám sát, tăng cường tập huấn cho cán bộ làm nhiệm vụ và hoàn thiện cơ chế giám sát độc lập nhằm nâng cao chất lượng, giữ gìn uy tín của các kỳ thi quốc gia.

748700948-1042649108725821-4157717452780093135-n-1784530405.jpg
Tiến sĩ Nguyễn Văn Y trong hoạt động đào tạo sinh viên tinh hoa của Đại học Quốc gia Hà Nội

Có thể khẳng định, niềm tin của xã hội đối với giáo dục được xây dựng dựa trên cách thực thi pháp luật khách quan, minh bạch và công bằng. Mục tiêu hướng tới của các kỳ thi quốc gia là mọi thí sinh đều được đối xử bình đẳng, mọi vi phạm, nếu có, đều được xử lý đúng quy định, và mọi nỗ lực học tập chân chính đều được tôn trọng và bảo vệ.

Ngọc Dũng
ĐẶT LỊCH TƯ VẤN