Khi văn hóa Việt trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo
Giữa vô vàn xu hướng quốc tế đang phủ sóng mạnh mẽ trong ngành công nghiệp thời trang, nhiều sinh viên ngành Thiết kế Thời trang của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương lại chọn một hướng đi khá thú vị: tìm về những chất liệu văn hóa, lịch sử và đời sống Việt Nam để phát triển đồ án tốt nghiệp.
Tại ngày bảo vệ thứ hai của Lễ Bảo vệ Đồ án Tốt nghiệp năm 2026, hàng loạt đề tài mang đậm hơi thở Việt đã xuất hiện. Điều đáng nói là các bạn trẻ không lựa chọn cách "sao chép" hay tái hiện nguyên bản những hình ảnh quen thuộc, mà tìm cách bóc tách tinh thần, câu chuyện và cảm xúc phía sau để chuyển hóa thành ngôn ngữ thiết kế mang tính đương đại.
Từ những người phụ nữ làng quê đầu thế kỷ XX, những gánh hoa rong trên phố, vẻ đẹp của hoa sen cho tới những trang sử hào hùng của dân tộc, tất cả đều được kể lại bằng góc nhìn mới mẻ của thế hệ Gen Z.
Người phụ nữ Việt xưa bước vào thế giới thời trang hiện đại
Một trong những đồ án nhận được nhiều sự quan tâm là bộ sưu tập của Bùi Thị Mai, lấy cảm hứng từ hình ảnh người phụ nữ nông thôn Việt Nam những năm 1920.
Không tái hiện nguyên mẫu áo tứ thân hay trang phục truyền thống, sinh viên lựa chọn khai thác vẻ đẹp dung dị, sự bền bỉ và tinh thần chịu thương chịu khó của người phụ nữ Việt thông qua cấu trúc trang phục, bảng màu và ngôn ngữ tạo hình hiện đại.
Những gam màu gợi nhớ đến đất, rơm, nắng đồng quê cùng các chi tiết mềm mại được xử lý tinh tế giúp bộ sưu tập mang hơi thở đương đại nhưng vẫn gợi lên cảm giác thân thuộc.
Thông qua thiết kế, hình ảnh người phụ nữ nông thôn không còn chỉ là ký ức của quá khứ mà trở thành biểu tượng của sức sống, sự hy sinh và những giá trị văn hóa đã góp phần tạo nên bản sắc Việt Nam.
"Em muốn kể lại câu chuyện về những người phụ nữ bình dị đã âm thầm tạo nên vẻ đẹp của làng quê Việt. Đó cũng là cách em thể hiện sự trân trọng đối với những giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại", sinh viên Bùi Thị Mai chia sẻ.
Gánh hàng hoa – một "đặc sản" rất Việt được đưa lên sàn diễn
Nếu người phụ nữ nông thôn gợi nhớ về ký ức làng quê, thì Lương Tuyết Lan lại mang đến một lát cắt khác của đời sống Việt Nam: hình ảnh những gánh hàng hoa rong trên phố.
Với nhiều người, gánh hàng hoa là một phần quen thuộc của nhịp sống đô thị. Không chỉ là phương tiện mưu sinh, đó còn là hình ảnh gắn liền với ký ức, cảm xúc và nét đẹp rất riêng của các thành phố Việt Nam.
Từ sắc màu của những bó hoa theo mùa đến đường cong của đôi quang gánh, sinh viên đã nghiên cứu và chuyển hóa thành các chi tiết tạo hình, phom dáng và hiệu ứng thị giác trên trang phục dạ hội.
Bộ sưu tập mang đến cảm giác vừa mềm mại, nữ tính, vừa rực rỡ như chính những góc phố đầy hoa mà người Việt vẫn bắt gặp mỗi ngày.
Hoa sen không chỉ là họa tiết trang trí
Trong số các biểu tượng văn hóa Việt xuất hiện tại mùa đồ án năm nay, hoa sen là nguồn cảm hứng được Trần Phương Nghi lựa chọn để phát triển bộ sưu tập của mình.
Điều thú vị là sinh viên không sử dụng hoa sen như một họa tiết trang trí đơn thuần. Thay vào đó, bộ sưu tập tập trung khai thác hình thái, cấu trúc và vòng đời của loài hoa này, đặc biệt là hình ảnh hoa sen tàn – khoảnh khắc ít được nhắc đến nhưng lại mang nhiều tầng ý nghĩa.
Những lớp cánh sen khô, đường nét uốn cong và vẻ đẹp mong manh của thời khắc chuyển giao được chuyển hóa thành các chi tiết xếp lớp, tạo khối và xử lý bề mặt trên trang phục.
Qua đó, bộ sưu tập gợi mở câu chuyện về vẻ đẹp của sự trưởng thành, của những giá trị vẫn còn nguyên sức sống ngay cả khi đã đi qua thời kỳ rực rỡ nhất.
Bạch Đằng Giang 1288: Khi lịch sử được kể lại bằng thời trang
Nếu những đề tài trước khai thác đời sống và văn hóa, thì Nguyễn Thị Hải An lại lựa chọn một dấu mốc lịch sử nổi tiếng của dân tộc: chiến thắng Bạch Đằng Giang năm 1288.
Đây được xem là một trong những đề tài khó bởi việc đưa lịch sử vào thời trang luôn đòi hỏi sự cân bằng giữa yếu tố nghiên cứu và tính sáng tạo.
Từ hình ảnh những cọc gỗ trên sông Bạch Đằng, khí thế của quân dân nhà Trần đến tinh thần quật cường của dân tộc Việt Nam, các chất liệu lịch sử được chắt lọc và chuyển hóa thành ngôn ngữ thiết kế hiện đại.
Bộ sưu tập không tái hiện chiến trận theo cách minh họa trực tiếp mà tập trung truyền tải tinh thần chiến thắng, ý chí và niềm tự hào dân tộc thông qua phom dáng, đường nét và cấu trúc trang phục.
"Lịch sử đôi khi bị xem là khô khan với người trẻ. Em muốn dùng thời trang như một cách kể chuyện mới để những giá trị lịch sử trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn", sinh viên Nguyễn Thị Hải An chia sẻ.
Đốt đồng – lát cắt của văn hóa lúa nước Việt Nam
Nếu vật liệu tái chế và nghề thủ công là những vấn đề được quan tâm trong ngành thiết kế, thì môi trường sống lại là nguồn cảm hứng xuất hiện trong đồ án của Đỗ Hồng Ngọc Anh.
Lấy ý tưởng từ hình ảnh đốt đồng sau mỗi mùa vụ tại các làng quê Bắc Bộ, sinh viên lựa chọn khai thác một hiện tượng quen thuộc trong đời sống nông nghiệp dưới góc nhìn của thời trang.
Những lớp khói, sắc màu của cánh đồng sau thu hoạch và sự chuyển động của lửa được chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình trên trang phục dạ hội. Đằng sau các yếu tố thị giác là câu chuyện về môi trường, về những thay đổi trong đời sống nông thôn và tác động của con người tới hệ sinh thái.
Đồ án không tiếp cận vấn đề theo hướng phê phán hay tuyên truyền trực diện mà lựa chọn cách kể chuyện bằng thời trang, từ đó gợi mở những suy nghĩ về sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Khi thời trang trở thành phương tiện kể chuyện văn hóa
Điểm chung của những đồ án khai thác văn hóa Việt trong ngày thứ hai là cách các sinh viên tìm kiếm những góc nhìn mới để kể lại câu chuyện của dân tộc.
Từ người phụ nữ nông thôn, gánh hàng hoa, hoa sen cho tới chiến thắng Bạch Đằng Giang, mỗi bộ sưu tập đều là một cách đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa di sản văn hóa và tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ.
Một giảng viên trong hội đồng chuyên môn nhận xét:
"Điều đáng ghi nhận là các sinh viên đều dành tâm huyết nghiên cứu rất kỹ lưỡng chất liệu văn hóa, biết cách chuyển hóa chúng thành ngôn ngữ thiết kế mang tính cá nhân. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy các em đang từng bước xây dựng bản sắc sáng tạo riêng."
Văn hóa Việt vẫn đang truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ
Ngày bảo vệ thứ hai của Lễ Bảo vệ Đồ án Tốt nghiệp 2026 cho thấy văn hóa Việt Nam vẫn là một nguồn cảm hứng mạnh mẽ đối với những nhà thiết kế trẻ.
Dưới góc nhìn của thế hệ mới, những hình ảnh quen thuộc như người phụ nữ nông thôn, gánh hàng hoa, hoa sen hay chiến thắng Bạch Đằng Giang không chỉ xuất hiện trong sách vở hay ký ức, mà đang được làm mới bằng ngôn ngữ của thời trang đương đại.
Và biết đâu, chính từ những đồ án tốt nghiệp hôm nay, những câu chuyện rất Việt ấy sẽ tiếp tục được kể trên những sàn diễn lớn của tương lai.
